İNSANLARIN MUTLU VE UZUN YAŞAMASI NEYE BAĞLIDIR?

Dünyanın en iyi üniversitelerinin ön sıralarında yer alan Boston/ABD’deki Harvard Üniversitesi bir araştırma yapmış. Bunu 1938 yılında başlatmış ve bugüne kadar getirdiği için de dünyada bilinen en uzun soluklu araştırma olmuş. Bu muhteşem çalışmanın şu an başında Psikiyatrist Prof. Dr. Robert Waldinger ve Prof. Dr. Marc Schulz var. Kendileri “The Good Life: Lessons From the World's Longest Scientific Study of Happiness” (İyi Yaşam: Mutluluk üzerine Dünyanın en uzun bilimsel araştırmasından alınan dersler) kitabını da yazmışlar, vaktiniz olursa okumanızı öneririm.

Araştırmada çocukluktan yaşlılığa kadar, 2 bin kişinin hayatı 85 yıl boyunca takip edilmiş. Yani araştırma da denekler çocukken izlenmeye başlanıp torun sahibi olana kadar devam etmiş. Dede-nineler, çocuklar, torunlar dahil olmak üzere 3 kuşak boyunca devam eden bir araştırma yapılmış, ki halen de devam ediyor. Takip edilen insanların maddi durumları, işleri, uğraşları, evlilikleri vs. kaydedilmiş. Binlerce soru sorulmuş ve sağlık durumları periyodik olarak incelenmiş.

Ulaşılan sonuç şöyle; insanların mutlu olmasını sağlayan şey ne çok para, ne şöhret, ne de mesleki başarı. İnsan hayatında mutlu ve uzun yaşamın en büyük sırrı; iyi ve sağlıklı ilişkiler, yani içten dostluklar, ailede, iş ve sosyal çevrede güçlü sosyal bağlar kurmakta yatıyor.

Bu ifadelerden farklı anlamlar çıkarılmaması da isteniyor, yani sosyal bağlar denince, yaşamda bir şekilde karşılaşılarak tanışılmış veya sosyal medyada arkadaş listesinde yer alan çok sayıdaki kişilerin varlığı anlaşılmamalıdır. Burada önemli olan, güvene dayalı biçimde oluşarak dostluk seviyesine kadar ulaşmış, yani uzun soluklu ve gerçekten iyi kötü ilişkiler yaşanarak oluşmuş, üstün ahlak seviyelerinde olan ve menfaate dayanmayan ilişkilerden bahsediliyor. Az ama öz (hatta tek bir eş bile yeterli) dayanışma ve bir çıkar beklemeden yapılan paylaşıma dayalı ilişkiler demek isteniyor.

Araştırmada iyi insan ilişkilerinin o kadar önemli olduğu vurgulanıyor ki, ancak bahsedilen ilişki türü “herkesle iyi geçineyim/görüneyim” tarzı kendini ve çevreyi aldatmaya yönelik değil, olumsuzluklara tepki gösteren, adaletli davranışlarla iyiye iyi, kötüye kötü diyebilen ve ahlaki değerleri yüksek erdemli ilişkilerin olması vurgulanıyor. Kronik bir sağlık sorunu olan, ama tek kişi bile olsa, güvene dayanan sağlıklı ilişkileri olan bir insanın, sağlıklı ama etrafında binlerce arkadaş olduğunu sanan, aslında yalnız birine göre daha uzun ve mutlu yaşadığı ifade ediliyor. Ayrıca bilimsel olarak bir insanın en fazla 200 kişi ile ilişki kurabileceği vurgulanıyor. Yani ilişki de nicelik değil, nitelik önemli; sevgi, saygı ve güven odaklı, erdem içerikli ilişki gerekiyor.

Sağlıklı ilişkiler sadece mutlu olmamızı değil, akranlarımıza göre fiziksel ve ruhsal açıdan daha sağlıklı olmamızı ve daha uzun bir ömre sahip olmamızı sağladığı ifade ediliyor. Hatta birisinin sahip olduğu sağlıklı ilişkilere bakarak, onun gelecekteki sağlığı hakkında öngörüde bulunabileceğimiz bile öne sürülüyor.

Araştırmada “Ortaya çıkan kaçınılmaz streslerin üstesinden gelmenize yardımcı olacak gerçek dost insanlar çevrenizde yoksa;  kanda daha yüksek seviyelerde stres hormonları ve daha yüksek inflamasyon belirteçleri dolaşır. Ve biliyoruz ki bunlar yavaş yavaş birçok farklı vücut sistemini yıpratır” deniyor.

En mutlu kişilerin, 2 önemli ortak şeye sahip olduğu belirtiliyor. Bunlar; sağlıklarına dikkat etmek ve yaşamı etrafındakilere seçici davranarak sadece güven, sevgi ve saygıya dayanan ilişkiler kurmak, sadece alıcı değil, karşılık beklemeden verici olmak, olumsuz uyarıcılardan uzaklaşmak, kendisini rahatsız eden kişiliklerden uzak durmak. Yani sağlıklı olmanın iyi yaşamak için gerekli olduğu kadar, güvene dayalı erdemli ve sağlıklı ilişkilerin yaşlanma sırasında sağlık ve mutluluğun en önemli göstergesi olduğu belirtiliyor.

Özetle egosu yüksek olmayan, kendisini basit birisi gibi gören, mükemmeliyetçi zihne sahip olmayan ve en önemlisi insan olduğunun farkında olanlarla iyi ilişkiler düşünülmelidir. Siz dostlarıma da araştırma sonuçlarını dikkate alarak yaşamlarını sürdürmelerini ve mutlu olmalarını diliyorum.