KÜRESEL DÜZEYDEKİ OTORİTER LİDERLİK SORUNU, BİR TÜRLÜ DÜNYA BARIŞINI SAĞLAYAMIYOR!

Biliyorsunuz Ortadoğu ve Ukrayna yangın yeri. 3. Dünya Savaşının kibrit çaksan patlayacak kıvamda olduğu konusunda ciddi söylemler var. İklim krizi desen; kuraklık bir yanda, sel ve tayfun gibi felaketler beklenmedik bir yerde bir anda çıkıveriyor. Dönüp bu ciddi sorunları çözmesi gereken liderlere baktığımızdaysa, tablo daha da felaket!

Örneğin dünya hegomanı ABD’nin yeni başkanı Trump’ı ele alalım. Resmen kriminal bir kapitalist, ayrıca sosyopat bir megolaman. Kendisine ait 34 dolandırıcılık suçlaması, 4 yıl önceki Kongre baskını suç ortaklığı, beraber olduğu porno yıldızına sus payı ödemesi, devlet belgelerini saklama gibi çok ciddi suçlar nedeniyle mahkemelere düşmüş davaları var. Hatta yakın zamanda iftira suçundan ciddi bir para cezası aldı. Ama nasıl olduysa ABD vatandaşları bu suçlamaları hiç dikkate almaksızın onu seçiyor ve dünyanın başına bela ediyor. O da bu işi reality şov gibi görüyor ve hiç kimseyi umursamadan kendisi gibi geçmişi olan ve kendisini destekleyen milyarderleri yetkili makamlara getiriyor ve hayli dikkat çekici kararları bir bir alarak dünyanın “sırada ne var?” beklentisini derinleştiriyor.

Karşısında ise 1999 yılından beri iktidara ait önemli mevkilerde bulunan Rus lider Putin var, kendisi bir nevi Çarın modern yorumu. Muhalefet liderlerini ve kendisine diş gösteren iş insanlarını zehirletmekten çekinmeyen, gazetecileri içeri tıkan, gözüne kestirdiği ülkeyi işgal etmekten çekinmeyen, hatta nükleer silah kullanabileceğini açıkca deklare eden bir kişilik, tam bir despot! Bu zamana kadar çözdüğü tek şey, gücünü pekiştirmek ve ölümüne kadar iktidarda kalmak. Dünya barışı onun kitabında yer almıyor, sanırım ancak kendi imparatorluğunu kurarsa bunu düşünülebilecek istihbarat kökenli karanlık bir lider.

Ukrayna lideri Zelenskiy ise komedyenlikten başkanlığa geçiş yapan aslında komik bir isim. Sadece onunla kalmıyor, yolsuzluk iddiaları da var; Ukrayna’ya Batı’dan akan paraların, offshore hesaplarda olduğu artık ayyuka çıktı. Kimilerine göre bir halk kahramanı, kimilerine göre ise dikkatle kurgulanmış bir medya figürü. Ama ülkesindeki savaşı sona erdirecek yetenekte biri olmadığı artık anlaşılan sıradan bir isim!

İsrail Başbakanı Netanyahu ise, 2009’dan beri neredeyse kesintisiz başbakan. Hitler’in Yahudi olarak dirilmiş hali gibi korkunç bir kişilik. Açık bir soykırımcı, üstelik üç farklı dosyada rüşvet ve dolandırıcılıktan halen yargılanıyor. Daha da beteri; Katar parasıyla şu anda savaştığı Hamas’ı finanse etmekle suçlanıyor. Bu kadar kötülük yetmezmiş gibi, hemen her komşu ülkeye saldırısı ve işgalleriyle Orta Doğu’yu yangın yerine çevirdi. 

Fransa’da ise küçük boylu adam, büyük bir sorun, iktidardan gitmeyeceğim diye harcamadığı Başbakan kalmadı ve ülkede aşırı sağcı parti yükselişe geçti! Allahaşkına hayatta kaç kişi, lise öğretmenini ayartabilir veya kendisinden 24 yaş küçük kaç lise öğretmeni, öğrencisine aşık olur ki! Emmanuel Macron 15, Brigitte 39 yaşındayken ilişkileri başlamış. Boy kompleksini kerpeten gibi el sıkarak aştığı konuşulan bir liderin, elbette halkının ve/veya dünyaya ait sorunları çözmesini beklemek abesle iştigal olur. 

Öte yandan şu sıralar lidersizlikten kıvranan bir Almanya ile karşı karşıyayız. 16 yıl Putin’e yakın tavırları ile otoriter bir şansölyelik yapan ve Avrupa’da enerji krizine neden olup, AB’nin gerilemesine ön ayak olan demir leydi Merkel’in koltuğunda şimdi düşük profilli, karar almada yavaş, hatta kararsız, kendine güveni olmayan, pısırık Scholz’dan sonra seçimle gelen Merz oturuyor. AB’nin lokomotifi olan güçlü bir ülke, artık bir türlü ekonomik sorunlarını çözemiyor ve ne yapacağını bile birileri kendisine dikte ettiren liderlerle yönetiliyor.

Kuzey Kore’de tam bir diktatör olan Kim Jong’u saymıyorum bile, çünkü kendisi ülkesinde korku imparatoru. Amcasını köpeklere yedirtmiş olduğu herkesçe biliniyor.

K.Kore’nin kardeş ülkesi Asya Kaplanı Güney Kore lideri ise, parlamentoya danışmadan tek başına iş çevirmeye kalktı, halktan tepki gelince sıkıyönetim ilan etti ve bir darbeye kalkıştı, görevinden azledildi, şimdi yargılanıyor ve hapsi boylayacak. 

ABD’nin azılı rakibi ve dünyanın en büyük 2. Ekonomisi/üretim/tedarik merkezi Çin’in lideri ise Xi Jinping (Şi Cinping), Big Brother (Büyük birader)’ın taa kendisi. 2013’ten beri, yani 12 yıldır iktidarda, 2023’te üçüncü dönemine başladı, dönem sınırını da kaldırdı, yani ömür boyu başkan. Liderlik anlayışı “tek adam, sıfır muhalefet” ile sınırlı. Ülkesi insan hakları konusunda küresel bir tehdit, tek derdi iktidarda kalabilmek.

Dünyanın en büyük nüfuslu ülkesi unvanını bu yıl kazanan ve ekonomik olarak yükselişteki Hindistan’daki 3 dönemdir seçim şaibeleri ile iktidarda (10 yıldır) kalan Başbakan Modi’nin otoriter eğilimi ise hem ülkesi için hem de dünya için bir başka baş ağrısı.

Bitmedi, izninizle Güney Amerika’ya da bakalım. Arjantin’in başında Madman (Deli adam) lakaplı Einstein benzeri çılgın saçlı ekonomi profesörü bir adam, Javier Milei var. ABD Başkanı Trump’ın en favori adamı. O kadar popülist bir sağcı ki, AB üyesi olduğu halde Ruslara yakın duran ve AB liderlerine kafa tutan otoriter Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ı bile geride bırakıyor. Deri ceket giyiyor, punk rock dinliyor, elinde elektrikli testereyle falan pozlar veriyor. Üstsüz ata binen fotoğrafları piyasaya sürülen Putin’den inanın daha çılgın!

Brezilya lideri Lula da Silva’nın hakkındaki skandallar ise hiç bitmiyor. Halbuki 2017’de rüşvet ve kara para aklama suçlarından hüküm giymişti, ama halk onu tekrar seçti. Şov yapıp duruyor, ama Amazon Ormanları’nın kesilmesini önlemeye gelince birden sesi kesiliyor. Ülke ekonomik sorunlardan ve corruption’dan geçilmiyor.

Haa birde Venezuela Devlet Başkanı belediye otobüs şoförü Maduro’yı unutmayalım. Dünyanın en zengin petrol yatakları olduğu halde ülkesini tam bir ekonomik felakete sürükledi. Ülkede gıda ve ilaç kıtlığı, hiperenflasyon, kitlesel göç gırla gidiyor. Ayrıca, muhalefete baskılar, tutuklamalar, seçim şaibelerini ise saymıyorum, yani tam bir diktatör.

Geri kalmış Ortadoğu, Afrika, Asya ve Kafkasya ülkelerinin hemen hepsi birer diktatör tarafından yönetildiği için onları zaten dikkate almıyorum, haaa belki ülkemizdeki Konsoloslukta gazeteci doğratan Suudi Prens Selman’ı ayrı sınıflandıralım derseniz haklısınız.

İç siyasetten nefret ettiğim için ülkemize değinmeyeyim diyorum, ama olmuyor. Hemen tüm siyasi partilerimizin liderlerinin dereceleri farklılık arzetse bile, otoriter yapıda olmadıklarını söylemek inanın bana çok kolay gelmiyor, çünkü tüm yetkiler ya bizzat kendilerine yada oligarşik kurullara tanınmış ve bunları değiştirmek için adım atmıyorlar. Öte yandan geçtiğimiz aylarda ilginç bir beyanat herkesin dikkatini çektiği için ondan da bahsetmek zorundayım. “Dünyada liderler arasında iki kişi kaldı. Bir ben varım, bir de Putin. Diğerleri hepsi elimine oldu!”

Özetle Dünyanın mevcut haline baktıkça, birikmiş ekonomik ve sosyal sorunları bu liderlerin çözemeyeceğini de gördükçe insan daha da endişeleniyor. Çünkü dünyada hiçbir şey, zeka ve enerji harcanmadan düzensizlikten düzene geçemez ki!

Sonuç olarak şunu söyleyebilirim; dünya bir yerlere doğru gidiyor, halklar belli ki ya manipüle edildikleri için yürütülen politikalara tepkilerini başka türlü gösterip daha otoriter ve medyatik liderleri tercih ediyor ve seçtiği liderlerin dünyayı ve ülkelerini daha iyi yöneteceğini düşünüyor; yada daha demokratik yaşamdan hiç haberleri yok. Bu bence bir akıl tutulmasıdır, çünkü dünyanın en büyük filozofu kabul edilen Platon'a göre, lider olabilmek için asgari 30–50 yıl arası çok güçlü ve filozofik bir eğitimden geçmelidir. Kendisi “Ya filozoflar kral olmalı ya da krallar filozof” diyerek yaşlı bilge aristokratlarca ülkenin yönetilmesini öngörmektedir, ki bende kendisine katılıyorum. Ülkeleri yönetecek liderlerin yüksek zeka ve ahlak sahibi, eğitimli ve devlet meselelerinde birikimli olması şarttır düşüncesindeyim. Bu nasıl sağlanabilir, inanın tarih sayfalarına dönüp bakınca bu konuda çok ümitli değilim!