Ramazan Sözlüğü : “ İftariyelik ve Ramazan Yemekleri “

Ramazan Sözlüğü : “ İftariyelik ve Ramazan Yemekleri “

12 Ramazan 1447 / 2 Mart 2026

Ramazan ayı oruç özelinde nefis terbiyesinin yaşandığı özel bir zaman dilimidir. Başlangıcı sahur vakti, bitişi ise iftar vaktidir. İftar anı her Müslüman için önemlidir. Gün boyu aç ve susuz kalan beden için çok yemek, çabuk yemek ve çok çeşit bulundurmak gibi fiili durumlar hem ibadetin ruhu açısından hem de beden sağılığı açısından sıkıntılıdır.

Ayrıca oruçlu bir kişiye iftar ettirmenin veya iftarlık ikramda bulunmanın sevabına talip olma düşüncesinden hareketle iftarlık ikramlarda bulunma iftariyelik anlayışı gelişmiştir.

Anadolu’da eskiden ramazan ayında akşam namazında camilerde cemaat mutlaka olurdu. Ve herkes evinden mütevazı yiyecekler / iftariyelik getirir onlarla oruçlar iftar edilir ve sonra akşam namazları cemaatle kılınır ve herkes evine çekilirdi. Bu sebeple vücutlar yapılan iftar ile açlık hissini biraz yatıştırır namaz sonrası evine geçen Müslümanlarda yemeğe yüklenmezdi. Daha doğrusu böyle bir hissiyatı olmazdı.

Bazı yörelerde komşular İftariyelik dağıtır. Bu davranış hem bir kardeşine iftar ettirme gayreti hem de ramazan gün kardeşliği pekiştirme davranışıdır. Hatta maddi durumu çok iyi olmasa bile eldeki imkânlarla hem hediyeleşme hem de ramazan neşesine katılma arzusunu yerine getirir.

Ramazan ayında hem evlerde hem de iftar davetlerinde bir farklılık olur. Açlıkla oruçla nefislerin terbiye edildiği böyle bir zaman diliminde bu çelişki değil mi diye düşünülebilir. Şu var ki israfa kaçmadan hem ev halkı için ama özellikle davet ettiğimiz misafirlere ikram için farklı bir hazırlık yapmak ramazan adetlerindendir. Bu durum bu ayın farklı bir zaman dilimi olduğunu hissettirmek için İslam dünyasının her yerinde yöresel zenginlikler de tarih boyunca olagelmiştir. Başta ülkemiz olmak üzere İslam dünyasının her bölgesinde mahalli hazırlıklar yapılmaktadır.

Bir hatırlatma: Son yıllarda toplu iftar programları çoğaldı. Özellikle üniversite öğrencilerine yönelik veya çalışanlara kolaylık olması açısından önemlidir. Bu programlarda da israfa yol açmadan, ihtiyaç sahiplerini önceleyen tedbirleri almalıyız. Yine yardım veya zekât niyetiyle gıda paketleri / kolileri dağıtma alışkanlığı var. Bunlar şüphesiz güzel davranışlar. Ancak gıda paketleri konusunda da dikkatli olmak gerekiyor. Bazen dikkatsiz davranıldığında tarihi geçmiş gıdalar bile konabiliyor. Veya birden fazla gıda paketi verilen bir ihtiyaç sahibinin elektrik veya doğalgaz parasına ihtiyacı olabiliyor. Yine gıda paketlerinden aynı ürünler çıkabiliyor. Bu sebeple yapılan yardım veya dağıtılan zekâtların gıda paketi yerine nakit olarak verilmesi sanki ihtiyaç sahipleri açısından daha kullanışlı ve kolay olacağa benziyor.

Sonuç olarak ramazan ayı aynı zamanda riyâzet ayıdır. Bununla beraber bu ayın özel bir ay olduğunu hatırlatan sofralar olmalıdır. Sofralarımızda başta ihtiyaç sahibi kardeşlerimiz, aile yakınlarımız ve dostlarımızda olacaktır. Her zaman söylediğimiz gibi iftar sofraları israf sofraları olmamalıdır.