Ramazan Sözlüğü: “Mezarlık Ziyareti “

Ramazan Sözlüğü: “Mezarlık Ziyareti “

28 Ramazan 1447 / 18 Mart 2026

Ölüm her canlı için mutlak sondur ( Âl-i İmran,3/185). Vefat eden her Müslüman usulüne uygun bir şekilde hazırlanır, namazı kılınır ve defnedilir. Mezarlıklar bir toplum için o topraklarla bağını kuran en önemli mekânlardan birisidir. Yakınlarımızın ve tanıdıklarımızın kabirleri aynı zamanda köklerimizdir. Tarihimizde bazı büyük şahsiyetler vefat etmeden önce mezarlarının yüksek bir tepeye gömülmesini vasiyet etmişlerdir. Bunun anlamını izah eden tarihçiler bu tavrın kendisinden sonra gelenlere bir mesaj ve miras içerdiğini ifade ederler.

Mezarların gösterişten uzak bir yapıda olması esastır. İmkân dâhilinde mezarın üstü toprak olmalı, gökten inecek rahmet ile irtibatı kesilmemelidir. Son zamanlarda mezarlık ziyaretlerinde dikkatimizi çeken bir husus var. Mezar taşlarına çok uzun ifadeler yazılıyor. Bazen de resim konuyor. Veya çok görkemli mermer veya benzeri malzemeler kullanılarak çok abartılıyor. Her cenaze yakını iyi niyetle daha güzel olsun düşüncesi ile bunları yapıyordur. Ama asıl olan imkânlar ölçüsünde mezarların sade olması sünnete daha uygundur.

Bir cenaze kabre konduktan sonra toprak örtülür ve sonra üzerine su dökülür. Bu su dökmenin iki amacı olabilir: Birincisi dökülen su, toprağın dağılmasını önler; ikincisi de toprakta var olan bitki tohumlarının yeşermesine sebep olur. Bu sebeple tarihi mezarlıklarımızda ağaç ağırlıklı ve bakımlıdır. 

Bir Müslüman aile yakınlarından veya tanıdıklarından birisinin mezarını ziyarete gittiğinde bunda birkaç hususu önceler.

• Kabirde medfun bulunan kişi veya kişileri hayır dua ile anmak,
• Ölüm ve sonrasını düşünmek,
• Geçmişini unutmamak,
• Ve kendine ders çıkarmaktır.

Geleneğimizde bayram günü veya bayramdan önceki günlerde mezarlık ziyareti vardır. Birçok ilimizde de arefe günü bu ziyaret yapılır. Mezar ziyaretinde dikkat etmemiz gereken hususlar vardır. Bir Müslümanın mezarlık ziyaretinden amacı öncelikle geçmişlerini rahmetle anmaktır. İlk girişte selam verilir. "Esselâmü aleyküm ehled diyârî minel-mûminîn ve'l müslimin. Ve İnnâ inşaallâhu lelahikûn. Es'elûllâhu lenâ ve lekümü'l âfiyeh.""

Anlamı: "Selâm size, ey bu diyârın mü'min ve Müslüman olan sakinleri! Bizler de inşallah size katılacağız. Allah'tan bize ve size afiyet dilerim." (Müslim, Cenâiz 104; İbni Mâce, Cenâiz 36.)

Ziyaret esnasında sükûnetle Kur'an-ı Kerim tilaveti yapılabilir. Bundan maksat okunan Kur'an-ı Kerimi kabirde medfun bulunan kişinin duyması değildir. Sevabı paylaşma niyeti vardır. Yine mezarlıkta kabirlerin üzerinden yürümemeye ve üzerlerine oturmamaya dikkat edelim. Tarihe mal olmuş önemli şahısların kabirlerinde de akaidi zedeleyecek davranışlardan uzak durmalıyız. Kabirde yatanlar için sadece Allah’a dua edilir. Allah’tan af dilenir. Haşr suresi 10.ayette şöyle buyrulmaktadır: “  Bunların ardından gelenler de “Ey rabbimiz” derler, “Bizi ve bizden önceki iman etmiş kardeşlerimizi bağışla; kalplerimizde iman edenlere karşı kötü bir düşünce ve duyguya yer bırakma. Rabbimiz! Kuşkusuz sen çok şefkatlisin, çok merhametlisin.”

18 Mart

Tarihimizin şanlı sayfalarından birisi de şüphesiz ki Çanakkale Zaferidir. Ecdadımızın zor zamanlarda birlik içinde nasıl büyük gayret gösterdiklerinin en güzel örneklerinden birisidir. Savaş ve ahlak kavramını iç içe yaşayarak bize öğretmişlerdir. Kendi yarasını sarmaktan önce yaralı düşman askerinin yarasını sarmış, yiyeceği bir lokma ekmeği ikiye bölerek düşman siperindeki askere atma âli cenaplığını göstermiştir.

18 Mart Çanakkale Zaferinin yıl dönümünde Şehitlerimizi anarken Bedir’den Malazgirt’e, Çanakkale’den günümüze canlarını feda eden, bizim dillerimizle söylediğimiz kelime-i şehadeti bedenleri ile söyleyen aziz şehitlerimizi ve âhirete irtihal eden kahraman gazilerimizi şükranla, minnetle ve Fatihalarla anıyoruz. Bir şehidin kabrine ziyaret etmek ise daha da anlamlıdır. O artık sıradan bir kabir ziyareti değildir. Şehitlik kavramı etrafında şehidimizin bize bırakmış olduğu mirası da düşünmektir. Şehitlerimizin ruhu şâd olsun.