Ramazan Sözlüğü : “ Ramazan “

Ramazan Sözlüğü : “ Ramazan “

1 Ramazan 1447 / 19 Şubat 2026

Sözlükte “günün çok sıcak olması, güneşin kum ve taşları çok ısıtması, kızgın yerde yalınayak yürümekle ayakların yanması” anlamlarındaki ramad masdarından veya “ güneşin güçlü ısısından çok fazla kızmış yer ”   mânasındaki ramdâ’ kelimesinden türeyen ramazân kamerî yılın Şâban’dan sonra, Şevval’den önce gelen dokuzuncu ayın adıdır.

“Yaz sonunda ve güz mevsiminin başlarında yağıp yeryüzünü tozdan temizleyen yağmur” anlamındaki ramadî kelimesinden ya da “kılıcı veya ok demirini inceltip keskinleştirmek için iki yalçın taş arasına koyup dövmek” anlamındaki ramd masdarından türediği de ileri sürülmüştür.

Genellikle “şehr” (ay) kelimesine izâfe edilip şehru ramazân şeklinde kullanılır. 

Ramazan mübarek bir ay, yani bereketli bir mevsim. Sebebi: onda var olan güzelliklere sarılır isek. Oruç var, teravih var, sadaka var, kur’an / mukabele var, itikâf var, kadir gecesi var, Camilerin neşesi, yoksulların bir başka gözetilmesi ve gönüllerin şifa bulması,

Ramazan ve şifa: Oruç ikliminde okunan kur’an ile şifa ve elbette kur’an’ın öğrettiği güzelliklere sığınarak şifa bulmak.

Ramazan aynı zamanda her birimiz için bir okuldur.

Bu mektepte; hiçbir okulda; medresede ve üniversitede olmayan bir eğitim vardır. Şerî / mazereti olmayan her insan kendine öğrenci olarak kabul etmiştir. Bu mektepte belki akıl / ve ilim verilmez. Ancak akıl ve ilmin ön şartı olan iradeler eğitilir.

 Ramazan Mektebinin Programı

Ramazan mektebinin programı bir aylık bir programdır.

Günlük program, sahurla başlar. Mümin, sahura kalkarak programa kaydını yaptırmış olur.

Ramazan, Sevgili Peygamberimizin Medine’ye hicret edişinin ikinci yılından bugüne kadar kesintisiz olarak İslâm coğrafyasının her tarafında, her yıl idrak edilen, bir aylık ilahi bir mekteptir.

 Gerçi müslüman için, hayatın tamamı, yılın on iki ayı bir mektepten ibarettir. Ancak Ramazan, bu on iki ay içerisinde hızlandırılmış bir kurs, daha yoğun eğitimli bir mekteptir. Uluslararası hiçbir kuruluşun yapamayacağı bir organizasyondur. Her mektepte olduğu gibi Ramazan mektebinin de bir gayesi ve bir programı vardır. Hz. Peygamber, bir hadisinde "Ramazan ayına erişip de günahlarından arınmadan Ramazanı terk eden insana yazıklar olsun" buyurmuştur. Bir başka rivayette "yazıklar olsun" ifadesini, Cebrail (as) kullanmış, Hz. Peygamber de buna amin demiştir.

İslâm Peygamberinin özelliklerinden bir tanesi de çok istisnai bir-iki olay dışında hayatında hiç beddua etmemesi, hiç kimseye lanet okumamasıdır. Burada ise bir sitem vardır. Bir insan, Ramazana eriştiği halde arınmadan Ramazan'ı terk ederse ona yazıklar olsun. Çünkü bu, arınmaya direnmektir. Yeryüzündeki en büyük kötülüklerden bir tanesi de arınmaya direnmektir. Arınmaya direnmek, aslında yüreğini güzelliklere kapatmak demektir. Arınmaya direnmek, baharı solumamak demektir.

Ramazan, öyle bir bahardır ki, insan onu gerçekten solumalıdır. Ramazan geldiğinde arınmamak, Ramazanın eğitimine tabi olmamak güneşe perde germek gibi bir şeydir.

Ramazana saygı: özellikle çocuklarımızın yetişmesinde önemli bir davranış ahlakı kazandırmaktır. Hem aynı dinden olanlara hem de bir inanç sahibi insanlara saygı duymayı öğretmektir.